Ůjˇ­fundurinn 2009 - uppskrift a­ stjˇrnlaga■ingi

Flestir ■ekkja s÷guna um Ůjˇ­fundinn 1851 ■ar sem Jˇn Sigur­sson mŠlti fyrir h÷nd ■jˇ­arinnar:

á

VÚr mˇtmŠlum allir!

á

Bloggheimar brennaán˙áekki lengur baraáaf brŠ­i - heldur logar allt Ý lausnum; undafarna sˇlarhringa hefur risi­ hva­ hŠst ■verpˇlitÝsk hugmynd um stjˇrnlaga■ing en um ■a­ rita­i fyrrverandi forma­ur stjˇrnarskrßrnefndar, Jˇn Kristjßnsson, fyrrverandi ■ingma­ur og rß­herra, grein Ý FrÚttabla­i­ Ý gŠr sem mß lesa hÚr.

á

Af ■vÝ tilefni vil Úg nefna nokkur meginatri­i um ■etta hug­arefni mitt.

á

  • Stjˇrnarskrßin er 135 ßra Ý ■essum mßnu­i a­ stofni til.
  • ═ 105 ßr, frß heimastjˇrn 1904, hefur stjˇrnskipulag lÝti­ breyst me­ nßnum tengslum ■ings og rß­herra/rÝkisstjˇrnar.
  • FrumkvŠ­i a­ stjˇrnarskrßrbreytingum hefur hinga­ til a­eins geta­ komi­ frß Al■ingi og stjˇrnmßlaflokkunum sem ■ar eiga fulltr˙a.
  • Stjˇrnarskrßrbreytingar hafa ßvallt falli­áÝ skugga almennra kosninga.
  • Heildarendursko­un stjˇrnarskrßrinnar hefur oft sta­i­ til en alltaf mistekist.
  • Vantraust er ß stjˇrnv÷ldum og stjˇrnmßlaflokkum.
  • Krafa er um beint lř­rŠ­i.
  • Ëskir eru uppi um rˇttŠka heildarendursko­un stjˇrnskipunarinnar.

á

Svona gŠti stjˇrnlaga■ing komi­ til Ý tˇlf skrefumáef vilji stŠ­i til ■ess:

  1. N˙verandi Al■ingi afgrei­ir stjˇrnarskrßrbreytingu um tÝmabundi­ stjˇrnlaga■ing sem fßi vald til ■ess a­ semja nřja stjˇrnarskrß.
  2. Ůing er rofi­ og kosi­ a­ nřju eins og skylt er ■egar frumvarp um stjˇrnarskrßrbreytingu er sam■ykkt.
  3. Stjˇrnlaga■ing kemur saman ■egar stjˇrnarskrßrbreyting er sam■ykkt ÷­ru sinni af nřkj÷rnu Al■ingi.
  4. Ekki ver­i a­eins um smßvŠgilegar lagfŠringar a­ rŠ­a eins og hinga­ til.
  5. Ůingmenn og rß­herrar eigi ekki sŠti ß stjˇrnlaga■ingi.
  6. ┴ stjˇrnlaga■ing ver­i kj÷rnir Ý almennum kosningum fulltr˙ar ■jˇ­arinnar.
  7. Einnig gŠtu almannasamt÷k og hagsmunasamt÷k fengi­ ßheyrnarfulltr˙a, t.d. Ý starfsnefndum stjˇrnlaga■ings, en a­eins ■jˇ­kj÷rnir fulltr˙ar hafi atkvŠ­isrÚtt.
  8. SjßlfstŠ­i stjˇrnlaga■ings sÚ tryggt me­ ■vÝ a­ fulltr˙ar ■ar sÚu launa­ir, stjˇrnlaga■ing ßkve­i sjßlft skipulag sitt, fundarsk÷páog starfshŠtti.
  9. Stjˇrnlaga■ing geti rß­i­ sÚr sÚrfrŠ­inga til a­sto­ar.
  10. StarfstÝmi stjˇrnlaga■ings gŠti veri­ um hßlft ßr.
  11. Al■ingi og rÝkisstjˇrn starfi ßfram a­ sÝnum hef­bundnu ˙rlausnarefnum ß me­an.
  12. Nř stjˇrnarskrß ver­i borin undir ■jˇ­ina Ý bindandi allsherjaratkvŠ­agrei­slu.

á

Beinna ver­ur lř­rŠ­i­ ekki en a­ ■jˇ­in sjßlf ßkve­i grundv÷ll nřs ■jˇ­skipulags.á

á

Forma­ur stjˇrnarskrßrnefndaráskrifarám.a.:

Hinga­ til hafa breytingar ß stjˇrnarskrßnni veri­ hnřttar vi­ almennar kosningar um umrŠ­ur um dŠgurmßl Ý Al■ingi. Ůa­ er me­al annars vegna ■ess a­ rj˙fa ■arf ■ing og efna til kosninga eftir a­ al■ingismenn hafa rŠtt og sam■ykkt stjˇrnarskrßrbreytingar. ŮŠr hafa hinga­ til hafa veri­ undirb˙nar af fßmennum starfsnefndum og lag­ar fyrir Al■ingi sem frumvarp til stjˇrnskipunarlaga. FrumkvŠ­i a­ breytingum hefur a­eins geta­ komi­ frß al■ingism÷nnum ■ˇ a­ stjˇrnv÷ld fari me­ vald Ý umbo­i ■jˇ­arinnar.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Marinˇ G. Njßlsson

Vi­ ■urfum a­ n˙tÝmavŠ­ast.á Vi­ ■urfum a­ efla lř­rŠ­i­ Ý landinu.á Kannski er nˇg a­ kjˇsa og skera me­ ■vÝ eitri­ Ý burtu, en Úg held a­ ■a­ sÚ ekki nˇg.á Vi­ ■urfum a­ fŠra ■jˇ­inni valdi­ Ý meira mŠli og takmarka frelsi framkvŠmdavaldsins til a­ rß­skast me­ fj÷regg okkar.á Verulegar breytingar ß stjˇrnskipan ■jˇ­arinnar eru nau­synlegar.

Marinˇ G. Njßlsson, 13.1.2009 kl. 09:28

2 Smßmynd: SŠvar Helgason

áSmß athugasemdir hin almenna ■jˇ­fÚlags■egns:

"FrumkvŠ­i a­ stjˇrnarskrßrbreytingum hefur hinga­ til a­eins geta­ komi­ frß Al■ingi og stjˇrnmßlaflokkunum sem ■ar eiga fulltr˙a."

Ůa­ er einmitt ■etta sem hefur a.m.k alla lř­veldistÝmanná veri­ akkilesarhŠll mßlsins. ═ 64 ßr hefur mßli­ veri­ rŠtt ß al■ingi- en al■ingi reynst alls ˇfŠrt um a­ koma nokkrum breytingum fram- Hagsmunir flokkanna (eins e­a fleiri) hafa hindra­. Ůess vegna er vÝ­tŠk samsta­a utan ■ings og flokka grundv÷llur ■ess a­ stjˇrnlaga■ing ver­i kn˙i­ fram. á Flokkarnir eru handˇnřtir til a­ knřja mßli­ fram.

Au­vita­ er ■a­ svo a­ Ůjˇ­in er Š­sta valdi­ . Stjˇrnmßlaflokkar starfa Ý umbo­i ■jˇ­arinnar.á Stjˇrnsřslan eins og h˙n er n˙na og hefur ■rˇast- er a­ framkvŠmdavaldi­ hefur yfirteki­ alla stjˇrnsřsluna. Ůingheimur er ˇvirkur. ═ raun ■urfa ÷ll mßl a­ l˙ta sam■ykki formanna ■eirra flokka sem um valdataumana halda , hverju sinni.á Ekki mj÷g langt frß einrŠ­i. Gott dŠmi ■ar um er strÝ­syfirlřsing "═slendinga"ß hendur ═raq- ■ar tˇku tveir menn ßkv÷r­un(kannski bara einn).

Um skipan dˇmara Ý HŠstarÚtt ■arf ekki a­ fj÷lyr­a.á Skipanir Ý ÷nnur mikilvŠg embŠtti- Se­labankastjˇri, Fjßrmßlaeftirlit svo dŠmi sÚu tekin .á Flokksvaldi­ rŠ­ur.

Ůetta eru nokkrir punktar sem sřna hvernig komi­ er okkar stjˇrnarfari og hefur leitt okkur Ý hrun- efnahagslegt og ni­urlŠgingu me­al ■jˇ­anna.

A­ stokka upp stjˇrnkerfi­ erá lÝfsnau­syn ■essarar ■jˇ­ar. A­skilja me­ ÷llu l÷ggjafarvaldi­ frß framkvŠmdavaldinu svo og tryggja sjßlfstŠ­i dˇmskerfisins. Allt er ■etta Ý sk÷tulÝki hjß okkur n˙na.

Ůetta er svona smß innlegg Ý stˇrt mßl

SŠvar Helgason, 13.1.2009 kl. 09:37

3 Smßmynd: Gunnar Axel Axelsson

Gˇ­ hugmynd GÝsli og vel ˙tfŠr­

Heyr­i ■ig vi­ra hana fyrir nokkru sÝ­an ß fundi sem vi­ sßtum bß­ir og var­ strax hrifinn.

SÝ­an ■ß hafa fj÷lmargir komi­ fram me­ samhljˇ­a hugmyndir og lÝklega er ■etta bara einmitt ■a­ sem vi­ ■urfum a­ sameinast um.

Byrjum ß grunninum og byggjum upp samfÚlag sem samrŠmist vilja ■jˇ­arinnar.

KŠr kve­ja

Gunnar Axel

Gunnar Axel Axelsson, 13.1.2009 kl. 09:41

4 Smßmynd: ┴rni Gunnarsson

Stjˇrnlaga■ing er ekki nř hugmynd ß ═slandi.áá ┴ seinni hluta sÝ­ustu aldar voru starfandi ■verpˇlitisk samt÷k sem hÚtu Ý upphafi "Samt÷k um jafnrÚtti milli landshluta" en nafninu var sÝ­an breytt Ý "┌tv÷r­ur" og drˇ ■a­ nafn heiti sitt af riti me­ ■vÝ nafni sem samt÷kin gßfu ˙t. Reyndar ßtti Úg hugmyndina a­ ■essu nafni. Samt÷kin nß­u ekki nŠgri ˙tbrei­slu og munu hafa sofna­ ß sÝ­asta ßratug aldarinnar.

Eitt helsta markmi­ var a­ kjˇsa stjˇrnlaga■ing og leggja til skiptingu landsins Ý fylki me­ eigin stjˇrn ß innri mßlefnum. Segja mß a­ sameining sveitarfÚlaga hafi a­ nokkru komi­ ■essu markmi­i til framkvŠmda en ■ˇ ekki til fulls.

Nˇg um ■a­. Ůa­ er hinsvegar ˇ■arfi a­ ey­a l÷ngum texta og langri umrŠ­u um a­ stjˇrnarskrßrnefndin muni komast a­ samkomulagi um till÷gu Ý ■essa veru ß ■essu kj÷rtÝmabili. Til ■ess vantar au­vita­ vilja til ■eirra breytinga sem mestu skipta. Ůar standa Ý veginum flokkseigendafÚl÷gin sem eiga tilveru sÝna undir ˇbreyttri st÷­u. Afsta­a SjßlfstŠ­isflokksins kemur au­vita­ engum ß ˇvart. Hitt vekur meiri ugg hjß mÚr a­ ß fundinum Ý gŠrkv÷ld Ý Hßskˇlabݡi tˇk varaforma­ur Samfylkingarinnar ┴g˙st Ëlafur ┴g˙stsson ■essari hugmynd fßlega.

Ni­ursta­a mÝn er a­ ■essi hugmynd ver­i a­ mˇtast hratt og standa a­ henni me­ nřju frambo­i sem leitar stu­nings hjß ■jˇ­inni Ý nŠstu kosningum til Al■ingis.

Ůetta markmi­ ßsamt ■vÝ a­ koma rÝkisstjˇrninni frß me­ nŠgilegum fj÷lda■rřstingi eru brřnustu verkefni ■essarar ■jˇ­ar ß nŠstu vikum.

Stjˇrnv÷ldum okkar hefur tekist au­veldlega a­ sitja sem fastast Ý skjˇli ■ess lř­rŠ­islega ofbeldis sem g÷llu­ stjˇrnarskrß og kosningal÷ggj÷f gefur ■eim fŠri ß.

┴rni Gunnarsson, 13.1.2009 kl. 13:48

5 Smßmynd: Vilhjßlmur ┴rnason

Ůetta er frßbŠr lausn og hefur veri­ Ý umrŠ­unni allt frß byrjun og ef stjˇrnv÷ld vŠru a­ velta fyrir sÚr ■essum hlutum og reyna a­ bera sig eftir ■vÝ hva­ ■jˇ­in vill ■ß vŠri engin brŠ­i ß blogginu.

BrŠ­in og rei­in hefur sÝnar ßstŠ­ur, og vonandi fara stjˇrnv÷ld a­ hlusta. Ůa­ er ekki valm÷guleiki a­ sl÷kkva ß tilfinningum sem var­a lÝf og heilsu, og framtÝ­ heillar ■jˇ­ar. Rei­i og brŠ­i ver­ur partur af ■essu ferli en ■essar tilfinningar fara ˙r b÷ndunum ef stjˇrnv÷ld hlusta ekki.

Ůa­ er miklu meira undir en ■a­ a­ menn kingi bara og ■egi.

Ůa­ er dßlÝti­ skondi­ ■egar rŠtt er um a­ umrŠ­an hafi veri­ ßn lausna en ■a­ er bara, varnarrŠ­a valdhafa. Alveg frß upphafi hafa lausnirnar glumi­ um allt en vandamßli­ er a­ ekki hefur veri­ hlusta­ ß ■Šr. Ůjˇ­stjˇrn var fyrsta tillagan. Stjˇrn sem ynni ■ar til bo­a­ yr­i til kosninga. Ůa­ var ekki hlusta­ ß ■a­. Ůa­ var ˇska­ eftir a­ kosningar yr­u bo­a­ar me­ vori. Ůa­ var ekki hlusta­ ß ■a­. Ůa­ var be­i­ um nřja stjˇrn Ý se­labanka. Ůa­ var ekki hlusta­ ß ■a­. Ůa­ var be­i­ um nřtt fjßrmßlaeftirlit. Og erlenda rß­gjafa. A­ mÝnu mati hefur umrŠ­an loga­ Ý lausnum allt frß byrjun, en rei­i hefur magnast ■egar stjˇrnv÷ld hlusta ekki og ÷rvŠnting fˇlks eykst. Ůa­ hefur veri­ tala­ um ver­tryggingar vandamßli­ frß byrjun.

N˙ hafa utana­komandi hagfrŠ­ingar tali­ hana vera okkur til mikils tjˇns. Samt ■rjˇskast stjˇrnmßlamenn vi­.

SßlfrŠ­ingar, hagfrŠ­ingar, heimspekingar, ■jˇ­hagfrŠ­ingar og stjˇrnmßlafrŠ­ingar hafa komi­ fram og sagt a­ ■a­ sÚ nau­synlegt a­ stjˇrnmßlamenn axli ßbyrg­ og taki ßbyrg­ ß ■vÝ a­ stefna olli skipbroti.

Allar lausnir hafa veri­ Ý umrŠ­u frß byrjun.

Og mÚr finnst ■a­ sorgleg yfirlřsing bŠ­i forustu flokkanna Ý stjˇrn og ■eirra sem vilja a­ stjˇrnv÷ld haldi ßfram Ý stjˇrnartaumana a­ engar lausnir hafi komi­ fram.

En ber Ý sannleika a­ sko­a sem pˇlitÝskt ˙tspil til a­ halda v÷ldum og afvegalei­a umrŠ­una. Af hverju er ekki b˙i­ a­ bo­a til kosninga. Hva­ er vandamßli­. Af hverju er ekki bara flutt frumvarp um kosningarl÷g. E­a stjˇrnlaga■ing.Ůa­ sam■ykkt og bo­a­ til kosninga.

Ůa­ er vegna ■ess a­ rÝkisstjˇrn starfar ekki fyrir lř­rŠ­i­ og ■ar af ley­andi ekki fyrir ■jˇ­ina.

Og ■ess vegna kemur fˇlk saman laugardag eftir laugardag og mˇtmŠlir ■vÝ a­ flokkarnir og rÝkisstjorn vilji ekki mŠta ■jˇ­ sinni og segja einfaldega hva­ vilji­ ■i­ gera.

═ sta­ ■ess segir rÝkisstjˇrn, og m˙lflokksbundnu kjˇsendurnir, ■a­ eru engar lausnir.

Ůessi hroki hefur auki­ rei­ina. RÚttilega.

Vilhjßlmur ┴rnason, 13.1.2009 kl. 19:26

6 Smßmynd: Jˇn Ragnar Bj÷rnsson

FÝnn pistill hjß ■Úr GÝsli. Ůakka ■Úr fyrir. Og gˇ­ar athugasemdir hÚr fyrir ofan.

╔g er kominn ß ■ß sko­un a­ ekki ver­i fri­ur Ý ■essu ■jˇ­fÚlagi fyrr en stokka­ ver­ur upp ß nřtt. SlÝkar eru hamfarirnar (ekki nŠrri allt komi­ Ý ljˇs enn■ß) a­ vi­ ver­um a­ stofna nřtt lř­veldi.

Vi­ ver­um a­ gera skřr skil milli ■ess „lř­veldis“ sem var og lř­veldis Nřja ═slands.

╔g get teki­ undir flest allar hugmyndir sem koma hÚr a­ framan. Vi­ eigum a­ taka upp eitt kj÷rdŠmi, fŠkka ■ingm÷nnum ni­ur Ý um 30, rß­herrar geti ekki veri­ jafnframt ■ingmenn.......

N˙ er a­ leita hugmynda um hvernig best ver­i a­ koma ß stjˇrnlaga■ingi. N˙verandi ■ing getur sett l÷g ß vor■ingi. Ůa­ er fyrsta skrefi­. Til ■ess ■arf vilja meirihluta ■ingsins. Ůingmenn munu eflaust ekki taka ■vÝ fegins hendi. Ůa­ ■arf a­ ■rřsta verulega miki­ ß me­ umrŠ­um og samt÷kum sem berjast fyrir mßlinu -Ekki nřjan stjˇrnmßlaflokk, heldur ■arf a­ breyta innvi­um flokkanna.á

Jˇn Ragnar Bj÷rnsson, 13.1.2009 kl. 21:52

7 Smßmynd: Sigur­ur Viktor ┌lfarsson

Hvernig sÚr­u fyrir ■Úr a­ ■jˇ­in veldi fulltr˙a sÝna ß ■etta stjˇrnlaga■ing?

Sigur­ur Viktor ┌lfarsson, 13.1.2009 kl. 22:55

8 Smßmynd: GÝsli Tryggvason

Takk fyrir gˇ­ innlegg, r÷k ogástu­ning. Ůa­ er rÚtt, Gunnar Axel, a­ fyrst impra­i Úg opinberlega ß ■essu ß borgarafundinum 17. desember Ý Borgart˙ni. Ůakka einnig dŠmi um umfj÷llunarefni stjˇrnlaga■ingsá- sem Úg hef lÝka m÷rg en hef me­vita­ reynt a­ a­skilja frß ■essu formsatri­i, sem felst Ý nřrri a­fer­ vi­ (heildar)endursko­un stjˇrnarskrßrinnar. Persˇnulega horfi Úg helst til fyrirmynda Ý stjˇrnskipun BandarÝkjanna.

Eina beina spurningin til mÝn er spurning Sigur­ar um hvernig ■jˇ­in velji fulltr˙a sÝna ß stjˇrnlaga■ing. ╔g er a­ vÝsu ekki sÚrfrˇ­ur um kosningakerfi og er ekki alveg viss hvort best er a­ hafa eitt landskj÷rdŠmi eins og Úg hallast ■ˇ a­. ╔g er hins vegar frekar frßhverfur listakosningum og a­hyllist frekar persˇnukj÷r Ý ■essu tilviki til a­ aftengja flokkana og svo einn varamann fyrir hvern fulltr˙a. Gjarnan mŠtti hafa kynjakvˇta a­ mÝnu mati (t.d. 40/60) enda ljˇst a­ r÷dd kvenna ver­ur a­ heyrast betur ß nřja ═slandi. ╔g sÚ fyrir mÚr nokku­ fj÷lmennt stjˇrnlaga■ing enda mikilvŠgt a­ fß sem fj÷lbreyttastan hˇp auk ■ess sem a­eins er um tÝmabundi­ ■ing a­ rŠ­a. ═ raun er hugmyndin ÷­rum ■rŠ­i sˇtt Ý hin nřju lř­veldi Frakklands, sbr. ßbendingu Jˇns Ragnars, sbr. og BandarÝkin ■ar sem rˇttŠkar ■jˇ­fÚlagsbreytingar hafa ßtt sÚr sta­ ß u.■.b. 60-70 ßra fresti.

GÝsli Tryggvason, 13.1.2009 kl. 23:17

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband